الشيخ محمد علي الگرامي القمي

58

مالكيت ها ( فارسى )

كه ابوحنيفه گفته است - مىتواند . البته شافعى در جاى ديگر مىگويد ، امام نمىتواند چنين كند . دليل ما اين است كه شخص امام ، معصوم مىباشد ، و از طرفى اراضى موات به حسب قانون اوّلى ملك خود امام است و بنابراين مىتواند كه قرق نمايد ، و نقل است كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرموده : قرق نمىشود مگر براى خدا و پيامبرش و امامان مسلمين . . . « 1 » قرآن كريم پيامبر صلى الله عليه و آله را حتّى بر جان مسلمين ولايت داده و فرموده است : « النبىّ اولى بالمؤمنين من انفسهم » . پيامبر صلى الله عليه و آله هم ار اضى نقيع را براى اسب‌هاى مسلمانان قرق اعلام نمود . « 2 » اراضى قرق در اختيار حكومت اسلام مىباشد و كسى حقّ استفاده از آن را ندارد مگر پس از اعلام عمومى شدنش كه در آن صورت طبق قانون احيا عمل خواهد شد . « قطيعه » زمينى است كه از طرف حاكم به عنوان تشويق در برابر خدمات فرد ، و يا رفع فقر و جهات ديگر به شخص واگذار مىشود . جرجى زيدان موّرخ معروف عرب مىگويد : « قطاع در زمان قديم از طرف سلاطين به عنوان پاداشى در برابر زحمات لشگر در جنگ داده مىشد ، و شرط مىشد كه رعايت امانت را بنمايد . و وقتى خيانت از آن‌ها ديده مىشد به شخص سلطان برگشت مىكرد . . . در اسلام زمين‌هاى مفتوحة العنوة را طبق نظر خليفه به افراد مىدادند و در برابر آن 10 / 1 يا

--> ( 1 ) - كتاب خلاف . ( 2 ) - 9 / 3 احيا موات ، ظاهرا منظور ، قرق مرتع نقيع براى اسب‌هاى بيت المال مىباشد .